غالب دهلوی
غالب دهلوی
میرزا اسدالله بیگ خان، مشهور به میرزا غالب یا غالِب دِهلَوی از شاعران و نویسندگان پارسیگوی و اردونویس سدهٔ سیزدهم هجری در شبهقاره هند بود.
نیاکان غالب از مرزبانزادگان و کشاورزان سمرقند و ترکزبان بودهاند که بعداً به هندوستان آمدند.
میرزا غالب، آخرین شاعر و نویسنده ی بزرگ دوران مغول است. پدر بزرگش، گوکان خان سمرقندی، در دوره ی حکومت عالم شاه دوم به هند آمد. او شاعر و نویسنده ای از دوره ی مغول است ولی در هندِ دوران بریتانیا نیز زندگی و نویسندگی کرده است. غالب، از یک طرف محصول جامعه ی مغولی است، و از طرف دیگر تحت تـأثیر بریتانیائی ها بوده است و در آثارش نوشته های بسیاری در باره ی بریتانیائی ها به چشم می خورد.
غالب در شعر سرودن، پیرو سبک هندی و مکتب وقوع بود. او در نوشتههای خود از واژههای فارسی سره استفاده مینمود.
ادب و فلسفه و عرفان موضوعات بیشتر نوشتههای غالب را تشکیل میدهند.
هنگامی که از غزلسرایی و غزل های میرزا اسدالله خان غالب سخن می گوییم، گفته خودش به یاد ما می آید:
ما نبودیم به این مرتبه راضی، غالب
شعر خود خواهشِ آن کرد که گردد فنِ ما
مطلع و مقطع، ردیف و قافیه ظاهر غزل را می سازند. غزل های غالب سرشار از آهنگ های غنایی، وزن های روان، سادگی بیان، تازگی تشبیهات و استعارات و تصویر های زنده و سحرانگیز می باشد و همین مهارت غالب در غزلسرایی است که غزل های او را دلکش، رنگین و زیبا می سازد.
غالب خود در باره زحمت کشی های خود در سرودن غزل می گوید:
فرجامِ سخن گویی غالب به تو گویم
خونِ جگر است از رگِ گفتار کشیدن
او از خاک کدورت خیز هندوستان دلزده و در آرزوی دیدار ایران بود. حسرتش در این شعر بازتاب یافته است:
غالب از خاک کدورت خیزِ هندم دل گرفت
اصفهان هی، یزد هی، شیراز هی، تبریز هی
اشعار غالب رو می تونید در ترانه های بالیوود هم بشنوید
مثلا ترانه های مشهور
عشق په هه زور نهی از فیلم دیل سه
هزارون خواهشه ایسی از فیلمی به همین نام
هامکو معلوم هه جنت کی حقیقت لیکن از سریال زندگی نامه میرزا غالب
و…
🔴شما کدوم یک از اشعار غالب رو بیشتر دوست دارید؟